Het verhaal
Torschlusspanik is Duits en bestaat uit Tor, poort, Schluss, sluiting, en Panik. Het beeld komt uit de tijd van de stadsmuren. Steden sloten 's avonds hun poorten, en wie te laat terugkwam, moest de nacht buiten de muren doorbrengen, met alle gevaren van dien.
Uit die poort is een gevoel gegroeid. Het Duitse woordenboek DWDS omschrijft Torschlusspanik als de angst om iets belangrijks niet meer of te laat te regelen. In de praktijk gaat het vaak over het leven zelf: de angst dat de tijd voor kinderen of een nieuwe loopbaan bijna om is. Duitsers koppelen het woord geregeld aan de midlifecrisis. Een gangbare zin is 'Torschlusspanik ist ein schlechter Ratgeber': die paniek is een slechte raadgever.
Het lastige voor een Nederlander is dat wij het beeld kennen, maar niet het woord. We zeggen dat de biologische klok tikt, of dat iemand de boot niet wil missen. Deadlinestress is te klein, want die gaat over een taak en niet over een levensfase.
Tot de spellinghervorming van 1996 schreven Duitsers Torschlußpanik, met een ß.
Een scène: een verjaardag in Utrecht. Een vriendin van achtendertig vertelt dat ze in één maand een huis heeft gekocht en zich heeft aangemeld voor een opleiding tot verloskundige. Haar broer kijkt haar aan en zegt droog: 'Torschlusspanik.' Ze lacht, en geeft toe dat ze het woord nu pas kent, maar het gevoel al een tijdje.